Wyobraź sobie sytuację: w budynku, w którym codziennie pracuje kilkadziesiąt osób, dochodzi do pożaru. Dym zaczyna szybko wypełniać korytarze, a płomienie odcinają drogę ewakuacji. W takiej chwili czas liczy się w sekundach, a każda bariera, która spowolni ogień i zatrzyma rozprzestrzenianie się toksycznych gazów, może uratować życie. Drzwi przeciwpożarowe nie są jedynie elementem do „odhaczenia” w projekcie budynku, ale częścią realnie działającego systemu ochrony.
Problem w tym, że w praktyce wiele osób – zarówno inwestorów, jak i zarządców nieruchomości – traktuje je głównie jako wymóg formalny, często nie zwracając uwagi na szczegóły, które decydują o ich skuteczności. A wymagania dotyczące w tym drzwi ppoż są szczegółowe, rygorystyczne i egzekwowane. Niedopełnienie obowiązków może skutkować nie tylko kosztownymi karami, ale również utratą pozwolenia na użytkowanie budynku.
Drzwi przeciwpożarowe przepisy, które zapewniają bezpieczeństwo
W Polsce obowiązuje szereg regulacji określających, jak mają wyglądać i działać drzwi przeciwpożarowe. Podstawą prawną jest Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Znajdziemy w nim przepisy dotyczące podziału obiektu na strefy pożarowe i konieczności stosowania przegród o określonej odporności ogniowej.
Wybierając drzwi należy pamiętać o certyfikacji drzwi przeciwpożarowych i zgodności z normą PN-EN 13501-2, w którym potwierdza się ich klasę odporności ogniowej.
Przepisy wskazują także konkretne miejsca, w których takie drzwi przeciwpożarowe są obowiązkowe – m.in. między strefami pożarowymi, na drogach ewakuacyjnych, w garażach podziemnych, w piwnicach budynków użyteczności publicznej czy w pomieszczeniach technicznych. Wymaga się również, aby były wyposażone w samozamykacze, uszczelki pęczniejące oraz okucia odporne na wysoką temperaturę. Ważne jest, aby montaż odbywał się ściśle według instrukcji producenta i przy użyciu certyfikowanych materiałów montażowych – każde odstępstwo może spowodować utratę deklarowanych właściwości.
Co istotne, przepisy nie ograniczają się tylko do parametrów technicznych – obejmują również obowiązek utrzymania drzwi w stałej gotowości do działania. Nawet jeśli drzwi spełniały normy w dniu montażu, ale po kilku latach eksploatacji ich elementy są zużyte lub uszkodzone, w świetle prawa uznaje się je za niespełniające wymagań i norm bezpieczeństwa. Dlatego tak istotna jest regularna kontrola.
Drzwi przeciwpożarowe wymogi, o których łatwo zapomnieć
Jednym z częstszych problemów jest pomijanie mniej oczywistych wymagań, które nie są tak głośno omawiane jak klasa odporności ogniowej. Do takich należy choćby odpowiednia szerokość światła przejścia, która powinna umożliwiać swobodną ewakuację osób, w tym osób z niepełnosprawnościami. W wielu obiektach zapomina się również o tym, że jeśli drzwi mają przeszklenia, to szyby muszą być wykonane z certyfikowanego szkła przeciwpożarowego.
Wszystkie drzwi przeciwpożarowe muszą być wyposażone w samozamykacze ramieniowe, szynowe lub ukryte. W przypadku drzwi dwuskrzydłowych zaleca się dodatkowo stosowanie półautomatycznych kantrygli oraz regulatora kolejności zamykania kompatybilnego z zastosowanymi samozamykaczami, pod warunkiem że skrzydło bierne nie pozostaje w stanie trwałego zaryglowania.
Drzwi przeciwpożarowe kierunek otwierania
Niezwykle ważny jest kierunek otwierania – w budynkach, gdzie przewiduje się większy napływ ludzi w sytuacji ewakuacji, drzwi muszą otwierać się w stronę wyjścia. Zdarza się, że projektanci lub wykonawcy bagatelizują ten wymóg, co zmniejsza bezpieczeństwo przeciwpożarowe.
Do pomijanych wymogów należy także konieczność regularnej konserwacji. Drzwi przeciwpożarowe wymagają okresowych przeglądów – zwykle raz lub dwa razy w roku – a wszystkie prace powinny być dokumentowane. Nawet drobna usterka, taka jak źle wyregulowany samozamykacz czy uszkodzona uszczelka pęczniejąca, może w warunkach pożaru mieć katastrofalne skutki. W świetle prawa to właściciel lub zarządca obiektu ponosi odpowiedzialność za ich sprawność – brak dokumentacji potwierdzającej przeglądy może być traktowany jako naruszenie przepisów przeciwpożarowych.
Poznaj klasy odporności ogniowej zanim wybierzesz model drzwi
Klasy odporności ogniowej to jeden z podstawowych parametrów, który trzeba uwzględnić przy wyborze drzwi przeciwpożarowych. Oznaczenia takie jak EI30, EI60 czy EI120 składają się z dwóch liter i liczby: „E” oznacza szczelność ogniową (czyli brak przenikania płomieni i gorących gazów na drugą stronę), a „I” – izolacyjność ogniową (czyli ograniczenie wzrostu temperatury po drugiej stronie przegrody). Liczba to czas w minutach, przez jaki drzwi spełniają te wymagania w warunkach pożaru.
Przykładowo, w biurach i obiektach handlowych często stosuje się typy drzwi EI30 lub EI60, które zapewniają odpowiedni poziom ochrony przy umiarkowanym ryzyku pożarowym. W dostateczny sposób zapobiegają rozprzestrzenianiu się ognia i dymu. W obiektach przemysłowych, magazynach czy archiwach o dużej wartości materiałów wymagane mogą być drzwi EI120.
Chcesz poznać więcej szczegółowych informacji o zdolnościach drzwi przeciwpożarowych? Sprawdź parametry techniczne naszych drzwi przeciwpożarowych.
Wybór klasy i konstrukcji drzwi powinien być oparty na analizie ryzyka, uwzględniającej m.in. liczbę osób przebywających w budynku, rodzaj przechowywanych materiałów, odległości między strefami pożarowymi oraz czas potrzebny do ewakuacji. Niedopasowanie klasy może skutkować problemami i brakiem skutecznej ochrony w razie pożaru. Dodatkowy należy wybierać wyłącznie certyfikowane drzwi przeciwpożarowe, które spełniają określone normy odporności ogniowej i ochrony przeciwpożarowej. Wybierając certyfikowane drzwi przeciwpożarowe, wybierasz również odpowiednie normy prawne.
Najczęstsze błędy wykrywane podczas przeglądu drzwi przeciwpożarowych
Kontrole przeprowadzane przez Państwową Straż Pożarną oraz firmy serwisowe ujawniają, że wiele drzwi przeciwpożarowych nie spełnia swojej funkcji z powodu prostych, ale poważnych zaniedbań. Do najczęstszych należą: blokowanie drzwi klinami lub meblami, co uniemożliwia ich samoczynne zamknięcie; demontaż lub dezaktywacja samozamykaczy; stosowanie nieoryginalnych, niecertyfikowanych okuć; uszkodzenia skrzydła lub ościeżnicy; brak aktualnych protokołów z przeglądów.
Częstym problemem jest również nieprawidłowa naprawa – np. wymiana uszczelki na tańszy zamiennik, który nie ma właściwości pęczniejących, czy malowanie drzwi farbami, które pogarszają ich odporność na wysoką temperaturę. Wszystkie takie uchybienia sprawiają, że drzwi tracą deklarowaną klasę odporności ogniowej, a w razie pożaru nie spełnią swojej roli. Dlatego tak ważne jest, aby wszelkie prace konserwacyjne zlecać wykwalifikowanym serwisom, a każdą czynność dokumentować.
Wszystkie akcesoria do drzwi ppoż muszą spełniać określone wymagania. Tańsze zamienniki mogą zmniejszać zdolności drzwi do wytrzymywania dymu i ognia w przypadku pożaru. Uszczelki i ościeżnice odpowiadają za wydajność drzwi przeciwpożarowych. Drzwi będą działać zgodnie ze swoim przeznaczeniem tylko wtedy, gdy wszystkie elementy będą odpowiednio dobrane.
Podsumowanie
Drzwi przeciwpożarowe to nie tylko obowiązek wynikający z przepisów, ale realny element systemu ochrony życia i mienia. Ich skuteczność zależy nie tylko od parametrów deklarowanych przez producenta, ale również od prawidłowego montażu, regularnej konserwacji i świadomego użytkowania. Wybór odpowiedniej klasy odporności ogniowej, znajomość mniej oczywistych wymagań oraz unikanie typowych błędów eksploatacyjnych to podstawa, jeśli chcemy uniknąć kar. Drzwi przeciwpożarowe zapewniają skuteczną ochronę jedynie wtedy, gdy wraz ze skrzydłem w pełni sprawne i zgodne z normami są także wszystkie elementy towarzyszące, takie jak ościeżnice, uszczelki czy okucia.
Ostatecznie, w sytuacji pożaru drzwi przeciwpożarowe mogą stać się tą barierą, która da ludziom bezcenne dodatkowe minuty na ewakuację – a to jest wartość, której nie da się przeliczyć na pieniądze.